Ter afsluiting van het mooie maar ook intensieve jaar 2025 beginnen we dit keer met een oproep. Hobbyscoop, of eigenlijk Stichting Scoop Hobbyfonds – zoals we eigenlijk heten – heeft in het afgelopen jaar opnieuw ontzettend veel voor elkaar gekregen voor de radio amateurdienst in Nederland! Heel veel gebeurt achter de schermen, maar gelukkig kunnen we ook vaak berichten over alle mooie dingen die we doen voor alle radio enthausiastelingen. Al het moois is slechts mogelijk als de stichting financieel gezond is: We kunnen niet zonder jullie steun!

Hobbyscoop bestaat voor een belangrijk deel dankzij diegenen die inzien dat de Nederlandse Radio Amateurdienst een heel stuk onaantreklijker zou zijn zonder de faciliteiten die Hobbyscoop te bieden heeft. We hebben jullie donaties keihard nodig om dit voort te kunnen zetten. Waarom? Dat lees je op onze donatiepagina, en wat we zoal doen, dat vertellen we in ons uitgebreide jaaroverzicht hieronder!

Klik hier om te doneren

Een nieuw jaar – nieuwe uitdagingen

We zijn dit jaar begonnen met een schone werktafel, het volgende project staat alweer klaar. Behalve het vele organisatorische werk worden er gelukkig nog erg veel technische zaken gedaan door een kundig team, het lijkt soms wel een bedrijf. Op tafel staat weer een nieuwe ontvanger voor de bovenregionale repeaters die nu in orde gebracht gaat worden voor de komende lokatie, daarover later meer. We hebben veel plannen en de uitvoerbaarheid is voor een aanzienlijk deel afhankelijk van de (financiele) middelen die ons ter beschikking komen. 

De Grootste Kerstboom

De Grootste Kerstboom en Hobbyscoop blijven onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ookal heeft de voorzitter van Hobbyscoop inmiddels zijn functie als Technisch beheerder van de Grootste Kerstboom achter zich gelaten blijven we nauw betrokken. Met de aanvang van 2025 was de inmiddels bekende Kerstboom Camera van Hobbyscoop weer breed in beeld, mogelijk gemaakt door de inzet van verschillende Hobbyscopers. Je kan de huidige kersboom (jaja, die van 2026) nog tot 6 januari bekijken via de beschikbare Youtube Stream!

Een nieuwe D-Star repeater in Almere

In een tijd dat de hoeveelheid systemen en mogelijkheden steeds omvangrijker en kostbaarder worden hadden we eigenlijk geen direct plan om geheel nieuwe techniek te introduceren. Toch deed zich een gelegenheid voor om op onze lokatie in Almere méér te doen dan we hadden voorzien. In 2022 breidde Hobbyscoop uit door de DMR repeater PI1FLD te adopteren. In Januari 2025 kwam daar nóg een repeater uit; PI1FLD in D-Star op 438.2375MHz. De repeater werd erg enthausiast ontvangen door heel veel Icom gebruikers omdat tot op dat moment de dekking van D-star in de regio zeer beperkt was. De uitbreiding ging niet helemaal zonder problemen, want na ongeveer een week gebruik stopte de repeater met werken. Een vlotte reparatie kon gelukkig worden uitgevoerd en zorgde voor veel gelukkige gebruikers.

Eerste stappen voor Digitaal Bovenregionaal

In eerdere berichten (hier en hier) hebben we de grote veranderingen aangekondigd die ophanden waren bij PI3UTR en PI2NOS; Digitalisering van de ingangen is noodzakelijk om ongewenste gedragingen structureel te kunnen onderdrukken. In januari 2025 is CTCSS ingeschakeld op PI2NOS. Bij PI3UTR was dit al het geval zodat beide repeaters nu uitsluitend bruikbaar zijn met gebruik van het toonslot van 77Hz. Dit was nodig om in de overgangsfase van analoog naar digitaal een onderscheid te kunnen maken tussen FM en C4FM.

In de periode ervoor had het team niet stilgezeten en enorm veel tijd gestoken in een concept die tot op dat moment nog niet voorhanden was. Een multi- ontvanger repeater met digitale ingangen, diversity, eindeloos veel opstelpunten en een heleboel voordelen voor de gebruikers. Hoofddoel: Het opnieuw mogelijk maken van kwalitatief mooie QSO’s zonder overlast van kwaadwillenden! 

We bedachten een concept, haalden er een paar knappe koppen bij (Wim en David) waarmee we een PoC (Proof of Concept) op poten hebben gezet. Al snel bleek ons doel haalbaar en de techniek realiseerbaar. We hadden een aanzienlijk budget, gekregen van de Amateur Radio Digital Communications organisatie (ARDC) met geweldige ondersteuning van de VRZA, en zo gebeurde het…

Na anderhalf jaar onderzoeken, veel denkwerk, ontwerpen, ontwikkelen, engineeren, heel veel IT werk en vooral veel doorzettingsvermogen van bijna de complete Hobbyscoop Crew was daar de eerste digitale ontvanger voor PI2NOS en PI3UTR! We doen een kleine fotoreportage:

VRZA en Hobbyscoop

We noemden onze vrienden van de VRZA al even. In April vindt ieder jaar de Algemene Ledenvergadering van de VRZA plaats. Ook in 2025 was Hobbyscoop aanwezig en heeft een voordracht gehouden over de vernieuwing van haar bovenregionale systemen. In een presentatie van omstreeks een half uur bracht voorzitter Mischa van Santen (PA1OKZ) een beeld van de ontwikkelingen en de progressie. De VRZA is al lange tijd een belangrijke partner en sponsor van Hobbyscoop – dankzij de financiele ondersteuning is het mogelijk om veel zaken draaiend te houden. Ook in dit jaaroverzicht daarom een hartelijk dankjewel VRZA, die middels haar leden overduidelijk blijk geeft van het belang van de techniek die Hobbyscoop beschikbaar maakt voor de Nederlandse Radio Amateurdienst.

Meer bovenregionaal Digitaal

Het jaar 2025 vordert snel en na de engineering van de eerste batch ontvangers werd keihard doorgewerkt aan de complete software suite die ervoor moet zorgen dat we naadloos nieuwe ontvangers kunnen “plakken” in ons bovenregionale netwerk. Wim (PA0WJF) werkte gestaag verder aan een beheeromgeving, software schrijven, opnieuw schrijven, uitbreiden, fixen, verbeteren en ga zo nog maar een lange tijd door. We hebben in Wim ondertussen een vaste belangrijke pilaar gevonden in het kernteam en hebben zo het idee dat hij nog lang niet “uitgespeeld” is!

In het najaar van 2025 werd daadwerkelijk begonnen met de uitrol van de ontvanger. De twee eerdere testontvangers in IJsselstein en Almere werden vergezeld van nieuwe ontvangers in Leeuwarden, Rotterdam en heel recent Vlissingen, waarover we al eerder op deze website mochten berichten.

Kapotte dingen…

Wanneer je als stichting meer dan 600 “kastjes” in beheer hebt die allerlei technische dingen doen, dan gaat er helaas wel eens wat stuk. We geven een kleine indruk van de belangrijkste herstel werkzaamheden die we moesten uitvoeren, of misschien zelfs nog aan het uitvoeren zijn:

Als we over PI6ATV, onze prachtige Amateur Televisie Repeater in IJsselstein, spreken dan is dat onlosmakelijk verbonden met Edwin (PD2EBH). In 2025 hadden we regelmatig te maken met uitval van de Digitale (DVB) televisiezender, die al vele jaren op 220m hoogte in weer en wind hangt. Vocht houden we graag buiten, maar soms komt er toch wel eens wat binnen en dat was hier helaas ook zo. De DVB zender was door Edwin al verschillende keren onder handen genomen maar in augustus was het toch, na zoveel herstellingen zover dat besloten is voor iets nieuws. Een deel van de zender wordt hergebruikt en in een nieuwe robuuste buitenbehuizing gebouwd door Edwin. Hopelijk kunnen we de nieuwe DVB zender dit voorjaar in gebruik nemen. 

PI2NOS werd ook geplaagd afgelopen jaar, in het bijzonder de eindversterkers. PI2NOS beschikt over 5 zender en in 2025 begaven 3 van de 5 eindtrappen het. Eindtrappen moeten we even uitleggen: Op zich beschikken onze Base Station repeaters (Spectra MX800’s) over zeer robuuste eindtrappen. Op veel plekken echter bevinden deze base stations zich ver verwijderd van de antennes, zoals bijvoorbeeld in IJsselstein: RF maken we op 70m hoog waarna we het ‘even’ naar een hoogte van 350m moeten sturen voordat het via onze antenne daar uitgestraald kan worden. De vergunning voor PI2NOS beschrijft dat het uitgestraalde vermogen zowel aan een ondergrens als aan een bovengrens moet voldoen. Met de coaxiale demping die we in de praktijk hebben betekent dit dat we meer vermogen moeten maken dan in de MX800 kan worden opgewekt. Eindversterkers dus, die zodanig robuust zijn dat ze 24 uur per dag kunnen uitzenden.

Eerst begaf de eindversterker in Lelystad het; de N-type uitgangsconnector bleek niet in orde waardoor erg veel warmte ontwikkeld is zodat deze erg heet werd, totdat het stuk ging. Voor Lelystad besloten we dat we het vermogen voor een langere periode beperkt wilden houden doordat een lagere signaalsterkte ook een impact blijkt te hebben op het gedrag van verstoorders. Met de intrede van de nieuwe techniek gaan we de gerepareerde eindversterker binnenkort weer inzetten. In Smilde gebeurde ook wat: Het uitgangsvermogen was opeens nog maar 4 Watt in plaats van de gebruikelijke 250 Watt (= 25 Watt in de antenne). Op 2 januari jl. is deze versterker hersteld en in orde bevonden zodat we ook deze spoedig weer terug kunnen plaatsen, da’s wel een stukje rijden.

Tenslotte IJsselstein: hier had een deel van de vier gecombineerde versterkers het begeven (zie de foto’s) waadoor het uitgangsvermogen meer dan 6dB lager was dan de bedoeling. Inmiddels is deze hersteld en in orde bevonden, klaar om terug geplaatst te worden.

Wat er nog meer defect raakte? Het 10GHz baken, verschillende routers, twee voedingen, een UPS, verschillende server gerelateerde onderdelen en zo nog wat klein materiaal, genoeg werk aan de winkel dus.

APRS

Met de activatie van steeds meer nieuwe bovenregionale ontvangers kwamen we op het idee om de toch al actieve SDR’s een beetje harder te laten werken. Binnen de SDR en filterbandbreedte blijkt het erg goed mogelijk om ook te ontvangen op V- en UHF. De ontvangers zijn zodanig geconcipeerd dat we zulke extra applicaties kunnen toevoegen. Behalve her-activatie van het Meetnet op 431.600 is APRS op 144.800 en 432.500 ook mogelijk en zo gebeurde het in december dat in één klap vier extra APRS gateways beschikbaar kwamen, met nog een boel andere opstelpunten in zicht.

Meer weten? Je leest het hier!

Vijf bakenzenders in IJsselstein

Als klap op de vuurpijl was het lang gekoesterde plan om de Microgolf Bakens in IJsselstein te activeren in december gerealiseerd. We deden al een test met het 24GHz baken in 2023, dat bleek een succes. Hans (PE1CKK) heeft in de afgelopen periode gewerkt aan de realisatie van de beoogde bakens zodat op 21 december 2025 opeens vijf bakens in de lucht stonden op 70cm, 6cm, 3cm, 1.2cm en de 6,4mm band.

Met de condities die er in de afgelopen periode hebben plaatsgevonden was het 70 baken al in Ierland ontvangen. Het 3cm baken raakte helaas na enkele dagen defect, maar deze hopen we weer spoedig te herstellen. Op dit moment is 3cm daarom nog met een heel klein signaaltje in de lucht. 

Niet HAMRADIO gerelateerde activiteiten

Onze radiohobby is prachtig! naast de Hamradio activiteiten zijn er ook tal van andere leuke aspecten die soms wat aandacht kunnen gebruiken. Hobbyscopers Martijn (PD2NLX) en Paul (PE1RJV) zijn al enkele jaren actief met het ontvangen van FM omroepsignalen en hebben daarvoor een website in de lucht gebracht: www.fm-tuner.nl . Inmiddels is deze site uitgegroeid tot een bekende combinatie van online ontvangers die worden gebruikt door DXers. Met name in de zomermaanden zijn signalen tot wel 2000km te ontvangen als er Tropo of Sporadische E condities zijn. De website draait op een van de Hobbyscoop servers en kent inmiddels een groot aantal WebSDR’s. 

Ook op het gebied van LORA en aanverwante activiteiten is het nodige gaande. In IJsselstein hadden we al een tijdje een Meshtastic node actief, deze is recent gewijzigd in een MeshCore node met een groot bereik. We hopen op termijn meerdere nodes te kunnen activeren.

2026, een nieuw jaar met nieuwe uitdagingen

Er is altijd meer te vertellen dan we in een jaaroverzicht kwijt kunnen. Ook hebben we nog een plekje voor de toekomst: in 2026 zijn er als altijd meer plannen dan we kunnen uitvoeren. De belangrijkste obstakels? De kosten en tijd!

We zullen in ieder geval in de komende maanden de uitrol en verbetering van de bovenregionale opstelpunten verder doorzetten zodat we een landelijke dekking kunnen bieden. Dat is nog veel werk, maar met veel motivatie komen we daar erg ver mee.

Ander nieuws is dat Hobbyscoop op dit moment in een ver gevorderd stadium is om een samenwerking aan te gaan met de Veiligheidsregio Midden en West Brabant. Recent sloot Stichting DARES reeds een convenant met deze veiligheidsregio en in de komende maanden zal Hobbyscoop een proef uitvoeren om via HAMNET digitale noodcommunicatie mogelijk te maken. Zodra hier verdere ontwikkelingen zijn zullen we hierover natuurlijk berichten. De mogelijkheden voor de Radiozendamateur zijn in ieder geval veelbelovend, wordt vervolgd!

Daarmee besluiten we dit jaaroverzicht, toch weer een aardige combinatie van activiteiten voor en door de Nederlandse Radio Amateurdienst.

Namens Hobbyscoop wensen we alle radiozendamateurs en geinteresseerden een voorspoedig, gezond en radio actief 2026!